Opakowania farmaceutyczne stanowią nieodłączny element procesu produkcji, dystrybucji i stosowania leków. Ich rola wykracza daleko poza zwykłe zabezpieczenie produktu. Są one integralną częścią strategii ochrony zdrowia publicznego, zapewniając stabilność, integralność i bezpieczeństwo terapeutyczne substancji leczniczych. Odpowiednio zaprojektowane i wykonane opakowania chronią leki przed szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych, takich jak światło, wilgoć, tlen czy zanieczyszczenia mikrobiologiczne.
Wybór właściwego materiału opakowaniowego jest kluczowy i zależy od wielu czynników, w tym od specyfiki substancji aktywnej, jej wrażliwości, drogi podania oraz oczekiwanego okresu trwałości. Opakowania farmaceutyczne muszą spełniać rygorystyczne normy jakościowe i bezpieczeństwa, co jest regulowane przez krajowe i międzynarodowe przepisy prawne. Producenci są zobowiązani do zapewnienia, że ich opakowania nie wchodzą w interakcje z produktem leczniczym, nie uwalniają żadnych szkodliwych substancji ani nie wpływają negatywnie na jego właściwości farmakologiczne.
Dodatkowo, opakowania farmaceutyczne odgrywają istotną rolę w informowaniu pacjentów i personelu medycznego. Zawierają one kluczowe informacje dotyczące dawkowania, sposobu użycia, daty ważności, numeru serii oraz ostrzeżeń. Właściwe oznakowanie zapobiega pomyłkom i zapewnia bezpieczne stosowanie leków, co jest szczególnie ważne w przypadku preparatów o wąskim indeksie terapeutycznym lub dla grup pacjentów szczególnie wrażliwych, takich jak dzieci czy osoby starsze.
Zrozumienie znaczenia opakowań farmaceutycznych jest fundamentalne dla każdego uczestnika łańcucha dostaw leków, od producentów, przez dystrybutorów, po aptekarzy i pacjentów. Ich jakość i funkcjonalność bezpośrednio przekładają się na skuteczność terapii i bezpieczeństwo pacjentów, co czyni je jednym z najważniejszych elementów całego systemu opieki zdrowotnej.
Wymagania prawne i regulacyjne dotyczące opakowań leków
Rynek farmaceutyczny podlega jednemu z najbardziej restrykcyjnych reżimów regulacyjnych na świecie, a opakowania leków nie są wyjątkiem. Wymogi prawne dotyczące opakowań farmaceutycznych mają na celu zapewnienie najwyższych standardów bezpieczeństwa, jakości i skuteczności produktów leczniczych. Kluczowe regulacje dotyczące opakowań leków są często oparte na wytycznych międzynarodowych organizacji, takich jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) czy Europejska Agencja Leków (EMA), a także na krajowych ustawach i rozporządzeniach.
Podstawowym celem tych regulacji jest ochrona zdrowia publicznego poprzez zapewnienie, że opakowania skutecznie chronią lek przed degradacją i zanieczyszczeniem, a także że dostarczają pacjentowi jasnych i precyzyjnych informacji. Obejmuje to szczegółowe specyfikacje dotyczące materiałów używanych do produkcji opakowań, ich odporności na czynniki zewnętrzne, a także wymagań dotyczących druku etykiet i ulotek informacyjnych. Materiały muszą być dopuszczone do kontaktu z żywnością i lekami, co oznacza, że nie mogą uwalniać toksycznych substancji ani reagować z produktem leczniczym.
Szczególną uwagę zwraca się na bezpieczeństwo opakowań wtórnych i pierwotnych. Opakowanie pierwotne, mające bezpośredni kontakt z lekiem, musi zapewniać jego szczelność i stabilność. Opakowanie wtórne, czyli kartonik zawierający lek i ulotkę, również pełni ważną funkcję ochronną i informacyjną. Wymogi te obejmują również zabezpieczenia przed fałszerstwem, takie jak hologramy, kody kreskowe czy unikalne numery seryjne, które pomagają w identyfikacji i śledzeniu legalnych produktów na rynku.
Ulotka dołączona do opakowania jest integralną częścią informacji o leku i musi być napisana językiem zrozumiałym dla pacjenta, zawierając wszystkie niezbędne dane dotyczące stosowania, dawkowania, przeciwwskazań, działań niepożądanych i postępowania w przypadku przedawkowania. Wszystkie te elementy są ściśle kontrolowane przez organy regulacyjne, a ich zgodność z przepisami jest warunkiem dopuszczenia produktu do obrotu.
Różnorodność materiałów wykorzystywanych do produkcji opakowań leków
Szkło jest jednym z najstarszych i najczęściej stosowanych materiałów do produkcji opakowań farmaceutycznych, szczególnie dla leków wymagających najwyższej ochrony i sterylności, takich jak ampułki czy fiolki na leki dożylne. Jego główne zalety to doskonała bariera dla gazów i wilgoci, obojętność chemiczna oraz możliwość sterylizacji w wysokich temperaturach. Wadą szkła jest jego kruchość i większa waga w porównaniu do tworzyw sztucznych.
Tworzywa sztuczne, takie jak polietylen (PE), polipropylen (PP), politereftalan etylenu (PET) czy polistyren (PS), zyskały ogromną popularność ze względu na swoją lekkość, elastyczność, odporność na stłuczenia i stosunkowo niski koszt produkcji. Są one powszechnie stosowane do produkcji butelek na leki doustne, blistrów, tubek na maści czy zakrętek. Specjalistyczne tworzywa, jak np. polipropylen o wysokiej barierowości, są wykorzystywane do opakowań wrażliwych na tlen.
Metale, najczęściej w postaci aluminium, są wykorzystywane do produkcji blistrów, tubek czy puszek. Aluminium zapewnia doskonałą barierę ochronną przed światłem, wilgociącią i tlenem, co jest kluczowe dla stabilności wielu preparatów. Jest również plastyczne, co ułatwia formowanie opakowań.
Papier i tektura, choć rzadziej stosowane jako opakowania pierwotne, są nieodzowne jako materiały na opakowania wtórne, takie jak kartoniki, etykiety czy ulotki. Zapewniają one miejsce na istotne informacje o produkcie i chronią opakowanie pierwotne.
Ważnym trendem jest również stosowanie materiałów kompozytowych, które łączą zalety różnych surowców, np. folii aluminiowych laminowanych z tworzywami sztucznymi, aby uzyskać optymalne właściwości barierowe i mechaniczne. Wybór konkretnego materiału zawsze poprzedza szczegółowa analiza jego kompatybilności z lekiem, wymagań dotyczących trwałości i warunków przechowywania.
Funkcje ochronne opakowań farmaceutycznych dla leków
Podstawową i najbardziej oczywistą funkcją opakowań farmaceutycznych jest ochrona produktu leczniczego przed szkodliwym wpływem środowiska zewnętrznego. Leki, ze względu na swoją skomplikowaną budowę chemiczną i biologiczną, są często bardzo wrażliwe na czynniki takie jak wilgoć, światło, tlen, zmiany temperatury czy zanieczyszczenia mikrobiologiczne. Niewłaściwe opakowanie może prowadzić do degradacji substancji czynnej, utraty mocy terapeutycznej, a w najgorszych przypadkach do powstania substancji toksycznych, które mogą zaszkodzić pacjentowi.
Opakowania pierwotne, mające bezpośredni kontakt z lekiem, muszą zapewniać szczelność, zapobiegając migracji wilgoci do wnętrza opakowania i ulatnianiu się substancji lotnych z leku. Dotyczy to zwłaszcza leków w postaci proszków, tabletek czy płynów. Materiały takie jak szkło, odpowiednie tworzywa sztuczne z barierowymi powłokami, czy folie aluminiowe są kluczowe w zapewnieniu tej ochrony. Szczególnie istotne jest to w przypadku leków wrażliwych na utlenianie, gdzie zastosowanie opakowań nieprzepuszczalnych dla tlenu jest absolutnie konieczne.
Ochrona przed światłem jest kolejnym ważnym aspektem. Wiele substancji farmaceutycznych ulega fotodegradacji pod wpływem promieniowania UV i widzialnego. Opakowania wykonane z ciemnego szkła, nieprzezroczystych tworzyw sztucznych lub zawierające folie aluminiowe skutecznie chronią lek przed szkodliwym działaniem światła, zapewniając jego stabilność przez cały okres ważności.
Zapobieganie zanieczyszczeniom mikrobiologicznym jest fundamentalne, zwłaszcza w przypadku leków sterylnych, takich jak preparaty do wstrzykiwań czy krople do oczu. Opakowania muszą być zaprojektowane tak, aby uniemożliwić przedostanie się bakterii, wirusów czy grzybów do produktu. Proces produkcji i pakowania odbywa się w warunkach aseptycznych, a samo opakowanie musi zachować integralność sterylności aż do momentu otwarcia przez pacjenta.
Dodatkowo, opakowania chronią lek przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas transportu i przechowywania. Odpowiednia wytrzymałość materiału opakowaniowego zapobiega stłuczeniu ampułek, pęknięciu butelek czy deformacji tubek, co mogłoby doprowadzić do wycieku leku lub jego zanieczyszczenia.
Rola informacji i oznakowania na opakowaniach leków
Opakowania farmaceutyczne pełnią nie tylko funkcje ochronne, ale także są kluczowym nośnikiem informacji niezbędnych do bezpiecznego i skutecznego stosowania leku. Właściwe oznakowanie jest fundamentalne dla pacjentów, farmaceutów i personelu medycznego, pomagając w prawidłowej identyfikacji produktu, dawkowaniu, stosowaniu i przechowywaniu.
Na opakowaniu pierwotnym i wtórnym leku znajdują się kluczowe dane, takie jak nazwa leku (zarówno substancji czynnej, jak i nazwa handlowa), postać farmaceutyczna (np. tabletki, kapsułki, syrop), moc leku, liczba jednostek dawkowania (np. sztuk tabletek, objętość płynu). Informacje te są zazwyczaj drukowane w sposób trwały i czytelny, często z zastosowaniem kodów kreskowych lub kodów QR ułatwiających identyfikację i zarządzanie zapasami.
Niezwykle ważna jest data ważności leku, oznaczana jako „EXP” (od łacińskiego Expiration date) lub „Data ważności”, oraz numer serii produkcyjnej. Data ważności informuje o okresie, w którym producent gwarantuje pełną jakość i skuteczność leku, pod warunkiem właściwego przechowywania. Numer serii pozwala na identyfikację konkretnej partii produkcyjnej, co jest kluczowe w przypadku konieczności wycofania produktu z rynku lub prowadzenia dochodzeń dotyczących jakości.
Ulotka dołączona do opakowania jest integralną częścią informacji o leku i zawiera szczegółowe dane, które nie mieszczą się na opakowaniu. Znajdują się tam informacje dla pacjenta, obejmujące wskazania do stosowania, przeciwwskazania, ostrzeżenia i środki ostrożności, interakcje z innymi lekami, wpływ na ciążę i karmienie piersią, sposób dawkowania, sposób podania, możliwe działania niepożądane, a także postępowanie w przypadku przedawkowania. Język ulotki musi być zrozumiały dla przeciętnego użytkownika, unikając nadmiernie specjalistycznego słownictwa.
Dodatkowo, opakowania mogą zawierać specjalne oznakowania, takie jak piktogramy informujące o konieczności przechowywania w lodówce, o nieprzystosowaniu do prowadzenia pojazdów po spożyciu, czy o konieczności wyrzucenia po otwarciu. W przypadku leków wydawanych na receptę, opakowanie zawiera również miejsce na dane lekarza i pacjenta. Właściwe oznakowanie stanowi podstawę bezpiecznego i świadomego stosowania leków.
Innowacje i przyszłość opakowań farmaceutycznych na rynku
Branża opakowań farmaceutycznych nieustannie ewoluuje, napędzana potrzebą zwiększenia bezpieczeństwa pacjentów, poprawy stabilności leków, zwiększenia wygody użytkowania oraz spełnienia coraz bardziej rygorystycznych wymogów regulacyjnych i środowiskowych. Innowacje w tej dziedzinie koncentrują się na kilku kluczowych obszarach, od zaawansowanych materiałów po inteligentne rozwiązania technologiczne.
Jednym z głównych kierunków rozwoju jest tworzenie opakowań o zwiększonych właściwościach barierowych. Naukowcy pracują nad nowymi polimerami i kompozytami, które lepiej chronią leki przed wilgociącią, tlenem i światłem, tym samym wydłużając ich okres ważności i zapewniając stabilność nawet w trudnych warunkach klimatycznych. Rozwijane są również technologie powlekania opakowań, które dodają nowe funkcjonalności, takie jak właściwości antybakteryjne czy absorpcja szkodliwych substancji.
Inteligentne opakowania (smart packaging) to kolejny dynamicznie rozwijający się segment. Obejmuje on rozwiązania, które mogą monitorować warunki przechowywania leku, takie jak temperatura czy wilgotność, i informować o ewentualnym naruszeniu tych warunków. Mogą to być wskaźniki temperatury, które zmieniają kolor, lub czujniki komunikujące się bezprzewodowo z urządzeniami mobilnymi. Takie rozwiązania są szczególnie cenne w przypadku leków wrażliwych na temperaturę, takich jak szczepionki czy leki biologiczne.
Personalizacja opakowań to także rosnący trend. W przyszłości możemy spodziewać się opakowań dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta, na przykład z precyzyjnie odmierzonymi dawkami leku na każdy dzień lub z informacjami w języku dostosowanym do jego potrzeb. Rozwiązania druku cyfrowego umożliwiają tworzenie unikalnych opakowań dla mniejszych serii produktów.
Zrównoważony rozwój i ekologia zyskują na znaczeniu. Producenci opakowań farmaceutycznych coraz częściej poszukują alternatyw dla tradycyjnych tworzyw sztucznych, takich jak biodegradowalne polimery, materiały pochodzące z recyklingu czy opakowania wielokrotnego użytku, które jednocześnie muszą spełniać rygorystyczne wymogi bezpieczeństwa i higieny. Optymalizacja projektowania opakowań w celu zmniejszenia ilości użytego materiału również jest ważnym elementem strategii zrównoważonego rozwoju.
Wszystkie te innowacje mają na celu nie tylko spełnienie wymagań regulacyjnych, ale przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów, poprawę skuteczności terapii i uczynienie procesu leczenia bardziej dostępnym i przyjaznym dla użytkownika.
Zabezpieczenia opakowań farmaceutycznych przed fałszerstwwem
Fałszowanie leków stanowi globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego i życia pacjentów. Podrobione produkty lecznicze mogą zawierać niewłaściwe substancje czynne, niewłaściwe dawki, szkodliwe zanieczyszczenia lub nie zawierać żadnej substancji aktywnej. Aby przeciwdziałać temu zjawisku, producenci opakowań farmaceutycznych wdrażają szereg zaawansowanych zabezpieczeń, które utrudniają fałszerzom wprowadzanie podrabianych produktów na rynek.
Jednym z najczęściej stosowanych zabezpieczeń jest druk o wysokiej rozdzielczości z użyciem specjalnych farb, które są trudne do odtworzenia przez nieuprawnione drukarnie. Mogą to być farby widoczne tylko w świetle UV, farby zmieniające kolor w zależności od kąta patrzenia, czy mikrodruki, które są niemal niewidoczne gołym okiem i wymagają powiększenia do odczytania. Takie elementy graficzne na opakowaniu wtórnym i pierwotnym stanowią pierwszą linię obrony.
Kolejnym ważnym elementem są zabezpieczenia fizyczne, takie jak hologramy. Hologramy są trudne do podrobienia, ponieważ ich produkcja wymaga specjalistycznego sprzętu i wiedzy. Mogą zawierać skomplikowane obrazy, wzory, a nawet logotypy producenta, które zmieniają się w zależności od kąta obserwacji. Wiele krajów wprowadziło również obowiązek stosowania zabezpieczeń typu „tamper-evident”, czyli plomby lub etykiety, które po próbie otwarcia opakowania zostawiają ślad, informując o naruszeniu jego integralności.
Systemy śledzenia i identyfikacji, znane jako track and trace, stają się coraz bardziej powszechne. Polegają one na przypisaniu każdemu opakowaniu leku unikalnego, identyfikowalnego kodu (np. kod dwuwymiarowy GS1 DataMatrix), który zawiera informacje o numerze serii, dacie ważności i unikalnym numerze seryjnym produktu. Ten kod pozwala na śledzenie produktu na każdym etapie łańcucha dystrybucji, od producenta aż do punktu sprzedaży. Systemy te umożliwiają weryfikację autentyczności produktu w czasie rzeczywistym.
W niektórych przypadkach stosuje się również specjalne technologie materiałowe, takie jak włókna bezpieczeństwa w papierze, wzory wytłaczane na folii aluminiowej czy zabezpieczenia w postaci znaczków wodnych. Wybór konkretnych zabezpieczeń zależy od wartości leku, jego potencjalnego ryzyka związanego z fałszowaniem oraz regulacji prawnych obowiązujących na danym rynku. Połączenie wielu różnych technologii zabezpieczających tworzy wielowarstwowy system ochrony, który skutecznie utrudnia działanie fałszerzom i chroni pacjentów.
Opakowania farmaceutyczne a kwestie ochrony środowiska
Rosnąca świadomość ekologiczna i zaostrzenie przepisów prawnych dotyczących ochrony środowiska mają znaczący wpływ na przemysł opakowań farmaceutycznych. Producenci stają przed wyzwaniem nie tylko zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leków, ale także minimalizacji negatywnego wpływu opakowań na środowisko naturalne. Kwestia ta obejmuje cały cykl życia produktu, od pozyskiwania surowców, przez produkcję, dystrybucję, po utylizację.
Jednym z kluczowych kierunków rozwoju jest poszukiwanie i stosowanie materiałów opakowaniowych, które są bardziej przyjazne dla środowiska. Obejmuje to wykorzystanie tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu, pod warunkiem, że spełniają one rygorystyczne normy bezpieczeństwa i higieny wymagane w branży farmaceutycznej. Rozwijane są również opakowania wykonane z materiałów biodegradowalnych lub kompostowalnych, które rozkładają się w środowisku w krótszym czasie, zmniejszając obciążenie dla wysypisk śmieci.
Optymalizacja ilości używanego materiału to kolejny ważny aspekt. Projektanci opakowań starają się tworzyć konstrukcje, które są lżejsze i mniejsze, jednocześnie zachowując swoje funkcje ochronne i informacyjne. Zmniejszenie masy opakowania przekłada się na mniejsze zużycie surowców, niższe koszty transportu i mniejszą emisję CO2 podczas jego przewozu.
Ważną rolę odgrywa również projektowanie opakowań z myślą o łatwiejszym recyklingu. Oznacza to unikanie stosowania złożonych materiałów wielowarstwowych, które są trudne do rozdzielenia i przetworzenia, a także stosowanie jednorodnych materiałów, które są łatwiejsze do poddania recyklingowi. Producenci coraz częściej umieszczają na opakowaniach oznaczenia informujące o sposobie segregacji i utylizacji odpadów.
W kontekście opakowań farmaceutycznych, szczególne wyzwanie stanowi konieczność zachowania sterylności i bezpieczeństwa produktu, co często wymaga stosowania materiałów o specyficznych właściwościach barierowych, które nie zawsze są łatwe do pozyskania w sposób w pełni ekologiczny. Dlatego też rozwój w tej dziedzinie jest procesem stopniowym, wymagającym balansowania między potrzebami ochrony zdrowia a troską o środowisko. Wdrożenie koncepcji gospodarki obiegu zamkniętego oraz promowanie odpowiedzialnych praktyk konsumenckich w zakresie utylizacji opakowań farmaceutycznych są kluczowe dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju w tej branży.
Zapewnienie jakości opakowań farmaceutycznych poprzez testy
Jakość opakowań farmaceutycznych jest absolutnie kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leków. Dlatego też producenci poddawani są rygorystycznym procesom testowania, które mają na celu potwierdzenie zgodności opakowań z wszelkimi wymogami prawnymi, technicznymi i jakościowymi. Te testy obejmują szeroki zakres badań, od analizy materiałowej po symulację warunków eksploatacji.
Jednym z fundamentalnych etapów jest analiza materiałowa. Badane są właściwości fizyczne i chemiczne materiałów użytych do produkcji opakowań. Obejmuje to testy odporności na rozciąganie, ściskanie, przebicie, a także analizę składu chemicznego w celu wykluczenia obecności substancji toksycznych lub niepożądanych. Ważne są również testy kompatybilności materiału opakowaniowego z substancją leczniczą. Przeprowadza się badania migracji, które określają, czy i w jakim stopniu składniki opakowania mogą przenikać do leku, a także czy lek nie wpływa negatywnie na właściwości opakowania.
Szczególną uwagę zwraca się na właściwości barierowe opakowań. Testowane jest, jak skutecznie opakowanie chroni lek przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak wilgoć, tlen czy światło. Opakowania pierwotne, które mają bezpośredni kontakt z lekiem, muszą spełniać bardzo wysokie standardy w tym zakresie, aby zapewnić stabilność produktu przez cały okres jego ważności.
Badania stabilności opakowań przeprowadzane są w warunkach symulujących różne scenariusze przechowywania i transportu. Obejmuje to testy wytrzymałości mechanicznej, które sprawdzają, jak opakowanie znosi wstrząsy, uderzenia i naciski podczas transportu. Testowane są również odporność na zmiany temperatury i wilgotności, aby upewnić się, że opakowanie zachowa swoje właściwości ochronne w różnych warunkach klimatycznych.
Dla opakowań leków sterylnych kluczowe są testy potwierdzające integralność bariery sterylnej. Badana jest szczelność opakowania po procesie sterylizacji, a także jego zdolność do ochrony produktu przed zanieczyszczeniem mikrobiologicznym podczas przechowywania i transportu. Wszystkie te testy są przeprowadzane zgodnie z międzynarodowymi normami i wytycznymi, a ich wyniki są dokumentowane i stanowią podstawę do dopuszczenia opakowania do użytku w produkcji farmaceutycznej.
Specyficzne potrzeby opakowaniowe dla różnych form leków
Każda forma farmaceutyczna leku ma swoje unikalne wymagania dotyczące opakowania, które wynikają z jej właściwości fizykochemicznych, drogi podania oraz potrzeb związanych z bezpieczeństwem i wygodą pacjenta. Odpowiednie dobranie opakowania jest kluczowe dla zachowania stabilności leku i zapewnienia jego prawidłowego działania terapeutycznego.
Leki stałe, takie jak tabletki czy kapsułki, najczęściej pakowane są w blistry lub butelki. Blistry, wykonane zazwyczaj z folii PVC, PET lub aluminium, zapewniają indywidualne opakowanie dla każdej tabletki lub kapsułki, chroniąc ją przed wilgociącią, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Butelki, często wykonane z tworzyw sztucznych lub szkła, są zamykane hermetycznie i mogą zawierać środki pochłaniające wilgoć, aby zapewnić dodatkową ochronę. W przypadku leków wrażliwych na światło, stosuje się nieprzezroczyste materiały.
Leki płynne, takie jak syropy, zawiesiny czy roztwory, wymagają opakowań, które zapewnią ich szczelność i ochronę przed zanieczyszczeniem. Najczęściej stosowane są butelki szklane lub z tworzyw sztucznych, wyposażone w odpowiednie zamknięcia, takie jak zakrętki z zabezpieczeniem przed dziećmi czy z aplikatorem dawki. W przypadku leków wrażliwych na tlen, stosuje się opakowania z barierowymi powłokami lub pakowanie w atmosferze ochronnej.
Leki do podawania pozajelitowego, takie jak preparaty do wstrzykiwań, wymagają najwyższego poziomu sterylności i bezpieczeństwa. Pakowane są zazwyczaj w ampułki szklane lub fiolki, które są dokładnie sterylizowane. Zamknięcia fiolkek, wykonane z gumy lub elastomerów, muszą zapewniać doskonałą szczelność i nie wchodzić w interakcje z lekiem. Opakowania te są poddawane rygorystycznym testom pod kątem integralności sterylności.
Maści, kremy i żele zazwyczaj pakowane są w tubki, które mogą być wykonane z aluminium, tworzyw sztucznych lub ich kombinacji. Tubki te muszą być szczelne, aby zapobiec wysychaniu produktu, a także łatwe w użyciu, umożliwiając precyzyjne dozowanie. Zamknięcia tubek często posiadają specjalne membrany, które należy przebić przed pierwszym użyciem.
W każdym przypadku, materiał opakowaniowy musi być obojętny chemicznie wobec leku, nie może uwalniać żadnych substancji, które mogłyby wpłynąć na jego jakość lub bezpieczeństwo. Dodatkowo, opakowanie musi chronić produkt przed światłem, wilgociącią, tlenem i uszkodzeniami mechanicznymi, zgodnie z wymaganiami specyficznymi dla danej postaci farmaceutycznej.
